اين است كه مسائل علم ، اثبات اعراض ذاتيه است و اثبات اعراض ذاتيه بر ثبوت موضوع و اجزاء موضوع موقوف است ، پس اگر ثبوت موضوع و اجزاء آن از مسائل علم باشد توقف شىء بر نفس لازم مىآيد . وجه تقدّم علم الهى بر علم طبيعى اذا عرفت هذا فنقول : چون موضوع علم طبيعى ، جسم طبيعى بما هو واقع فى التغير مىباشد ، پس بيان حقيقت جسم و تعريف آن و بيان تألف آن از هيولى و صورت و امثال آن بر سبيل مبدئيت در علم طبيعى مىباشد ؛ زيرا تعريف موضوع و اجزاء موضوع از مبادى علم است و ما گرچه علم الهى را مقدم داشتيم تا وضع مطالب با طبع موافق گردد ؛ چرا كه آفرينش از عالم بالا شروع شده است و علم الهى ، علم ما قبل الطبيعه است ، و حديث تركب جسم از هيولى و صورت در مطاوى بحثهاى علم الهى گذشت و ليكن در آنجا تفصيل نداده و بر تركب ، برهان اقامه نكرديم . لذا در اينجا احتياج پيدا كرده‌ايم به اينكه از هيولى و صورت و از تألف جسم از آنها ، بحث كنيم . اگر بگويى : چرا در آنجا تفصيل نداديد تا از ذكر آن در اينجا مستغنى باشيد با اينكه ذكر آن در آنجا شايسته‌تر بود ؛ زيرا در آنجا از موجودات و اقسام آن بحث مىشد ؛ چون موضوع فلسفهء اولى وجود مطلق است و مسائل آن ، تقسيم وجود به اقسام موجودات و بيان حقيقت اقسام است و صورت و هيولى و جسم از اقسام موجودات مىباشند . پس تكلم از آنها در آنجا مناسب‌تر بود . در جواب مىگوييم : اگر آنها را در آنجا ذكر كرده بوديم ، ناچار بوديم كه آنها را در اينجا هم به خاطر تحقيق موضوع علم طبيعى ذكر كنيم و اگر آنها را در اينجا ذكر نمىكرديم بايد ذكر آنها را به آنجا حواله مىداديم و آن موجب تحير متعلم مىشد و اگر در اينجا هم ذكر مىكرديم تكرار لازم مىآمد با اينكه بناى اين كتاب بر اختصار است .